Benas Šarka / Grupa Wo RaZu. Butohpolis’2026

BUTOHPOLIS. 8. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Butoh
18 kwietnia (sobota), godz. 18.00 | wstęp wolny
Teatr Akt, ul. Łaziebna 9

GRUPA WORAZU (Polska) „Technosis. To infinity and beyond”
BENAS ŠARKA (Litwa) „Przez”

BENAS ŠARKA „PRZEZ”
“Takie jest piękno świata – przeszywające na wskroś”
Benas Šarka
W performansie „Przez” litewski artysta Benas Šarka wkracza na terytorium, które głęboko rezonuje z dziedzictwem ankoku butoh – nie jako stylistyczna imitacja, ale jako autonomiczne wyłanianie się podobnych zasad dotyczących ciała. Chociaż sam Šarka opiera się klasyfikacji, japońscy artyści, którzy zetknęli się z tym dziełem, dostrzegli w nim wrażliwość charakterystyczną dla butoh.
Podobnie jak wczesne dzieła Tatsumiego Hijikaty, „Przez” rozbija teatralną reprezentację i zwraca się ku ciału jako miejscu surowej transformacji, wrażliwości i oporu. Performans rozwija się poprzez stany, a nie działania, przywołując cielesność, która jest niestabilna, przepuszczalna i nieustannie się zmienia – ciało, które nie „występuje”, ale staje się.
W centrum utworu leży napięcie między przeciwstawnymi siłami ludzkimi: czułością i brutalnością, miłością i zniszczeniem. Materia w „Przez” nie jest symboliczna; jest afektywna, kształtuje ciało w czasie rzeczywistym.
Šarka określa swój performans „Przez” jako powrót do stanu przedteatralnego, do czasu przed rozdzieleniem sztuki, rytuału i życia codziennego. Litewski pisarz Rolandas Rastauskas widzi w nim radykalną syntezę performance art, ruchu w stylu butoh oraz elementów ludowego teatru jarmarcznego, zwracając uwagę na jego zdolność do intensyfikacji wyobraźni widza. Ta hybrydowość nie osłabia dzieła, a raczej rozszerza paradygmat butoh na specyficzny kontekst północnoeuropejski.
Spektakl uważany jest za jedno z najwybitniejszych osiągnięć alternatywnej sceny teatralnej na Litwie i był już prezentowany na międzynarodowych festiwalach teatralnych m.in.: w Niemczech, Armenii, Rosji, Finlandii i na Łotwie.
Benas Šarka jest jedną z czołowych postaci sztuki niezależnej na Litwie, działającą na styku teatru, tańca współczesnego i performansu. Šarka studiował reżyserię teatralną na wydziale w Kłajpedzie Państwowego Konserwatorium i założył niezależny teatr „Gliukai”, który balansuje na granicy performansu. Tworzy autorskie spektakle i działania performatywne, a także uczestniczy w projektach innych reżyserów i artystów jako aktor gościnny lub performer. W pewnym stopniu twórczość Šarki rezonuje z koncepcją performansu Butoh. W swojej pracy Šarka odważnie pozostawia dużo miejsca na improwizację, ignorując to, co dziś zwyczajowo nazywa się teatrem, a sztukę współczesną określa jako „senność”. Teatr „Gliukai”, który założył, charakteryzuje następująco: „Każdy z naszych aktorów żył własnym życiem, robiąc to, co chciał — również na scenie: jedni malowali, inni grali bluesa, jeszcze inni tańczyli lub przechodzili przemiany. Teatr jest wszystkim: całością zjawisk, przemian, dźwięków i blaskiem istnienia; jest tym, co płynie w twojej krwi. Jedyna różnica polega na tym, czy ludzie z tego żyją, czy dla tego żyją”. Benasa Šarkę można również opisać jako „białego szamana”, eksperymentującego z obrazem, dźwiękiem, materią, przestrzenią i snami. Jego praktyka wykracza poza konwencjonalne definicje teatru, performansu, a nawet samej sztuki, ponieważ wszystko, co robi, jest nierozerwalnie związane z jego życiem, snami oraz (de)materializacjami w różne formy i tożsamości. Šarka nie jest jedynie artystą — taka etykieta byłaby redukująca i ograniczająca. Jest czymś więcej: meta-artystą, alter-artystą.

GRUPA WORAZU „Technosis. To infinity and beyond”
Premiera!
Technosis to choroba człowieka uzależnionego od technologii polegająca na utracie zdolności bezpośredniego odczuwania życia w czasie teraźniejszym i ciągłego mylenia porządku naturalnego z tym co wymyślone, czy zaprojektowane. Termin ten zaproponował już w 1973r. śląski filozof Józef Bańka. Technosis prowadzi do odrealnienia, poczucia pustki, braku sensu, degradacji ciał i środowiska, depresji i głębokiej samotności. Społeczeństwa dotknięte technosis wpadają w urojenia będące efektem sprzężeń zwrotnych. Wierzą, że nowe, potężniejsze technologie mogą rozwiązać problemy przez samą technologię powodowane. W takim rozumieniu technosis jest wadliwym mechanizmem przystosowawczym do nienaturalnych warunków życia. Obecnie radykalnym i jaskrawym przykładem urojeń technosis są dążenia kliki milionerów i miliarderów z doliny krzemowej. Pragną oni akceleracji ludzkiej ewolucji, ustawienia jej w torach, które oni sami wyznaczą, stając się akuszerami nowego rodzaju nieśmiertelnej świadomości i nieśmiertelnych ciał. Język tańca butoh oparty po części na pierwotnych korzeniach kultury i sztuki zachęca nas do pytania o znaczenie człowieczeństwa i przyszłość pochodzącego z ziemi ciała w kosmicznej (to infinity and beyond) i cyfrowo sfragmentarowanej rzeczywistości. Nasz spektakl to praktyka oporu przeciwko redukcji ludzkiej świadomości do dających się zapisać na twardym dysku wzorcom aktywności elektrycznej mózgu. Dawka przypominająca szczepionki przeciwko technosis. Bunt "powolnego" ciała przed zbyt szybką ewolucją myśli.

GRUPA WORAZU TO:
Wojciech Matejko - socjolog, animator kultury, performer butoh. Prezentuje surrealistyczne podejście do tańca butoh, jako "tańca niemożliwego" odwołującego się do „pierwotnej fizyki, od której duch nie zdążył się odłączyć”. To taniec wyobrażający, pole niereligijnego rytuału, narzędzie ekstazy i zaproszenie do głębokiego katharsis. Butoh tuczył się u Atsushiego Takenouchiego, Kena Maia, Yuko Kaseki, Daia Matsuoki, Tetsuro Fukuhary, Sylwii Hanff. W roku księżycowym 2018/19 realizował cykl księżycowy - taneczne rytuały w każdy nów i pełnię księżyca. Reżyser i autor choreografii wielu spektakli, m.in. "Urażone Guru" (pokazywany m.in. w Studium Teatralnym i na wielu międzynarodowych festiwalach teatralnych w Polsce), “Sęp”, czy “Stan”. Występował w filmach i teledyskach (m.in. dla Gaby Kulki, Joanny John, Alameda 5, TVP Kultura, filmie 360 "Sektor" czy filmie "Dzień, w którym znalazłem w śmieciach dziewczynę"). Współzałożyciel i członek Zarządu Partnerstwa Otwarty Jazdów. Koordynator jazdowskich projektów kulturalnych i działań strażniczych Wolnego Jazdowa. Autor innowacji społecznej "Kulturalne Centrum Samopomocy" nagrodzonej Warszawską Nagrodą Edukacji Kulturalnej 2023.
Zuzanna Litawińska - artystka wizualna, zajmuje się malarstwem, ceramiką i scenografią. Ukończyła ASP w Warszawie, współtworzy grupę Worazu, Kolektyw HEX oraz Projekt Maść. Interesuje się roślinami, religioznawstwem i rytuałami, które wplata w swoją twórczość. Brała udział w licznych wystawach i działaniach artystycznych, jej ulubione to wystawa Wichowe w gospodarstwie rolnym w Lusławicach, oraz festiwal teatralny Wertep odbywający się w podlaskich wsiach, gdzie tworzyła scenografie do spektaklu „Urażone Guru”. Ceni łączenie sztuki z życiem i działania poza wielkomiejskimi galeriami. W ramach Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego realizowała projekt Babaśki, ostatnie wystawy z 2025 roku to HEX w galerii Lotna w Warszawie, X Salon w BWA w Tarnowie, Wichowe w Lusławicach, Rozrost w Uśpionej Księgarni w Warszawie.
Rafał Iwański - Perkusjonista i producent muzyczny, z wykształcenia etnolog (UMK w Toruniu), od trzech dekad eksploruje pogranicza tradycji i nowoczesności. Współzałożyciel grup HATI, INNERCITY ENSEMBLE (2011–2021), KAPITAL (2013–2018) i ||ALA|MEDA|| (ALAMEDA 5), VOICES OF THE COSMOS oraz Grupy WoRaZu. Do 2019 roku występował i nagrywał solo pod nazwą X-NAVI:ET, a od 2023 jako R. IWANSKI prezentuje cykl "Transformations", hipnotyczne kompozycje łączące lamelofony i elektronikę, inspirowane tradycjami Afryki, New Age i estetyką Fourth World Music. Jako solista i z zespołami zagrał ponad tysiąc koncertów w Polsce i dwudziestu innych krajach Europy oraz w USA. Współpracował koncertowo i przy nagraniach płyt z wieloma znamienitymi instrumentalistami i kompozytorami, takimi jak m.in.: Z’EV, Richard Pinhas, Zdzisław Piernik, Jerzy Mazzoll, Reinhold Friedl, Peter Votava, Jeff Gburek, Wojciech Jachna. Brał udział w nagraniu i realizacji kilkudziesięciu albumów wydanych na CD, DVD, winylach i kasetach. Dyrektor artystyczny i pomysłodawca Festiwalu Muzykofilia organizowanego w Toruniu od 2016 r., współorganizator międzynarodowego festiwalu CoCArt Music Festival.

ORGANIZATOR: STOWARZYSZENIE „AKADEMIA UMIEJĘTNOŚCI SPOŁECZNYCH”
Organizator wspierający: Limen Butoh
KURATORKA I DYREKTORKA ARTYSTYCZNA: Sylwia Hanff
PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY przez m.st. Warszawa
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, w ramach programu „Taniec”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.
PARTNERZY
Pawilon tańca i innych sztuk performatywnych
Teatr Akt,
CSW U-Jazdowski
Służewski Dom Kultury
Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych
PATRONI MEDIALNI
Strona tańca
e-teatr
WSPARCIE MEDIALNE
Portal taniecpolska.pl

To wydarzenie już minęło.
Sprawdź nadchodzące wydarzenia w dzielnicy Praga-Południe lub w kategoriach: teatr inne