Wykłady do wystawy "Nabiści. Prorocy nowej sztuki" | "Félix Vallotton. Poza nabizm"

Zapraszamy na wykłady, które przybliżą sztukę nabistów i ówczesny rynek sztuki. Przeniesiemy się do Paryża u schyłku XIX w., poznamy niezwykłe relacje artystów oraz polskich twórców, którzy zetknęli się z "cichą rewolucją" nabistów.

Wykłady poprowadzą kuratorzy wystawy "Nabiści. Prorocy nowej sztuki" - dr Ewa Bobrowska i Jean Rene Saillard, a także znani historycy i kuratorzy sztuki - dr Ewa Ziembińska, Przemysław Głowacki oraz Wojciech Głowacki.

TERMINY I TEMATY WYKŁADÓW

28 lipca - "Przyjaciele z liceum. Czy bez braci Natanson nabiści staliby się prorokami nowej sztuki?", dr Ewa Ziembińska
Wątek młodzieńczej licealnej przyjaźni, która w przyszłości zaowocowała wspólną artystyczną drogą, jest bardzo istotny
w przypadku nabistów. Do Lycée Condorcet uczęszczali też bracia Natanson, o warszawskich korzeniach. To właśnie oni stali się promotorami sztuki nabistów, zakładając wspaniałą kolekcję ich sztuki oraz propagujące ich twórczość pismo krytyczne "La Revue Blanche". Na jego łamach publikowano pierwsze teksty o grupie i recenzje z wystaw oraz omawiano i analizowano obrazy. Podczas wykłady przyjrzymy się tej niezwykłej relacji.

16 września - "Artyści polscy wobec ruchu nabi - przyjaźnie i inspiracje", dr Ewa Bobrowska, kurator wystawy "Nabiści.
Prorocy nowej sztuki"
W dziełach wielu polskich twórców przełomu XIX i XX w., m.in. Stanisława Wyspiańskiego, Jana (Jeana) Peske, Wacława Żaboklickiego, Henryka Haydena, Meli Muter czy Jana Rubczaka, są widoczne echa stylistyki grupy nabistów. Czerpała ona
z syntetyzmu Paula Gauguina i japonizmu, a charakteryzowała się odejściem od trójwymiarowości obrazu i naturalistycznego odzwierciedlenia rzeczywistości, a także zainteresowaniem tematami życia codziennego, poszukiwaniem dekoracyjności obrazu. W jaki sposób polscy twórcy zetknęli się z "cichą rewolucją" nabistów? Jaką rolę odegrali pośrednicy, jak np. Władysław Ślewinski
i Gabriela Zapolska? Czy podróże do Paryża były niezbędnym warunkiem zapoznania się z osiągnięciami francuskiej grupy?
To tylko niektóre pytania, na które postaramy się odpowiedzieć podczas wykładu.

"Beyond the Eye: The Nabis and the Inner Image", Jean Rene Saillard, kurator wystawy "Nabiści. Prorocy nowej sztuki"
Wykład online w języku angielskim z tłumaczeniem - transmisja na kanale YT i stronie internetowej Muzeum, termin wkrótce
Nabiści ukształtowali u progu nowoczesności emocjonalny język obrazowy. Zainspirowani przykładem Paula Gauguina
i odkrywczym dziełem Paula Sérusiera "Talizman", odrzucili naturalistyczną reprezentację na rzecz spłaszczonych form, wyrazistej kolorystyki i dekoracyjnego rytmu, przekształcając malarstwo w nośnik wewnętrznych odczuć, a nie wizualny opis.
Redefiniując to, co obraz może wyrazić, utorowali drogę abstrakcji i emocjonalnej intensywności, które zdefiniowały tak wiele
w sztuce XX w. Podczas wykładu prześledzimy ten proces.

22 września - "Félix Vallotton. Poza nabizm", Przemysław Głowacki
Szwajcarski artysta Félix Vallotton to jeden z najciekawszych członków grupy nabistów. Był nie tylko malarzem, lecz także wybitnym, nowatorskim grafikiem. W swojej ojczyźnie zdobył uznanie, które utrzymuje się do dziś. Dowodem na to były liczne wystawy z okazji niedawnego stulecia jego śmierci. Wśród szerszej publiczności można zauważyć rosnące zainteresowanie jego twórczością, nie tylko z okresu nabizmu. Podczas wykładu zajmiemy się również jego późniejszymi dziełami, kiedy jego styl ewoluował w bardzo indywidualny sposób.

6 października - "Być artystą w Paryżu: rynek sztuki i jego aktorzy", Wojciech Głowacki
W okresie istnienia ugrupowania nabistów Paryż pozostawał niekwestionowanym centrum świata sztuki. Dążąc do rynkowego sukcesu, twórcy musieli nauczyć się funkcjonowania w sieci wzajemnych powiązań, łączących ich m.in. z marszandami, kolekcjonerami, krytykami i publicznością. Obok tradycyjnej drogi budowania kariery - poprzez udział w Salonie paryskim - coraz większego znaczenia nabierała wtedy alternatywna ścieżka oferowana przez niezależne galerie, wzrastało także znaczenie stowarzyszeń artystów. Podczas wykładu zarysujemy przemiany paryskiego rynku sztuki w ostatniej dekadzie XIX w., opiszemy jego mechanizmy i głównych aktorów.

20 października - "Académie Julian w Paryżu, pionierska uczelnia i jej wybitni adepci", Renata Higersberger
W 1868 r. malarz akademicki Rodolphe Julian założył na paryskim Montmartre własną akademię, która nosiła jego imię.
Uczelnia miała początkowo charakter koedukacyjny, z czasem jednak rozdzielono pracownie na męską i żeńską.
Bardzo szybko otwarto też jej kolejne siedziby. Jedna z nich, mieszcząca się przy Faubourg-Saint-Denis nr 48, stała się miejscem spotkań przyszłych członków grupy nabistów. Podczas wykładu przyjrzymy się fenomenowi tej prywatnej uczelni, która zrewolucjonizowała edukację artystyczną i stała się prawdziwym inkubatorem talentów - miejscem, z którego wywodzili się twórcy reprezentujący skrajnie odmienne postawy artystyczne: od akademików i symbolistów po pionierów awangardy XX w.

Dr Ewa Bobrowska - historyk sztuki, absolwentka historii sztuki na Uniwersytecie Paris Panthéon-Sorbonne oraz psychologii na Uniwersytecie Jagiellońskim, zajmuje się historią sztuki XIX i XX w., zwłaszcza twórczością polskich artystów czynnych poza Polską oraz sztuką i historią kobiet artystek. Autorka, komisarz, doradca naukowy wystaw we Francji, Polsce i USA. Autorka licznych publikacji i współorganizatorka międzynarodowych konferencji naukowych i programów badawczych. Członkini zespołu redakcyjnego "Archiwum Emigracji". W latach 1988-2002 kustosz, a następnie kierownik kolekcji artystycznych Biblioteki Polskiej
w Paryżu. Od 2003 r. pracuje w Terra Foundation for American Art w Paryżu. Członkini stowarzyszeń: Polskiego Towarzystwa Historyczno-Literackiego, Saisons de Culture i Cité Falguière, doradczyni naukowa Fundacji (dla) Polskiej Sztuki Emigracyjnej, członkini honorowa stowarzyszenia Les Amis de Jacques Boussard.

Renata Higersberger - historyczka sztuki, kuratorka Zbiorów Malarstwa Polskiego do 1914 r. w Muzeum Narodowym w Warszawie. Kustoszka, autorka i współautorka wystaw, m.in: "Kolekcjoner. Ignacy Korwin-Milewski. 1846-1926" (MNW 2026); "Artystka. Anna Bilińska. 1854 -1893" (MNW 2021) oraz warszawskiej odsłony wystawy "Olga Boznańska. 1865-1940" (MNW 2015).
Specjalizuje się w malarstwie polskim XIX i pocz. XX w., głównie twórców związanych ze środowiskiem monachijskim i paryskim. Prowadzi badania nad edukacją artystyczną kobiet i historią Académie Julian w Paryżu.

Przemysław Głowacki - historyk sztuki, wykładowca akademicki, nauczyciel i edukator muzealny, który od lat zajmuje się popularyzacją wiedzy o sztuce. Prowadzi zajęcia m.in. w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz współpracuje z wieloma instytucjami kultury. Pracował w Muzeum Narodowym w Warszawie, gdzie pełnił obowiązki zastępcy kierownika Działu Edukacji. W 2007 r. otrzymał odznakę "Zasłużony dla kultury polskiej". Prowadzi stronę internetową poświęconą sztuce i wystawom artdone.pl.

Wojciech Głowacki - kustosz w Zbiorach Malarstwa Polskiego do 1914 r. Muzeum Narodowego w Warszawie.
Specjalizuje się w malarstwie dziewiętnastowiecznym i architekturze XX w. Współautor wystaw "Przesilenie. Malarstwo Północy 1880-1910" (MNW, 2022-2023) i "Józef Chełmoński’ (MNW, 2024-2025) oraz towarzyszących im publikacji, a także współpracownik kuratorów wystawy "Polska 1840-1918. Malując duszę narodu" (Louvre-Lens, 2019-2020). Od 2025 r. pełni obowiązki redaktora naczelnego "Rocznika Muzeum Narodowego w Warszawie".

Jean-René Saillard - po karierze menedżerskiej w międzynarodowych domach aukcyjnych w Paryżu, Los Angeles i Genewie, doradzał kolekcjonerom i budował rozległą sieć kontaktów w świecie sztuki. Doświadczenie to, pogłębione częstymi wizytami
w muzeach w całej Europie, wykorzystał przy organizacji wystawy poświęconej malarstwu nabistów.

dr Ewa Ziembińska - historyczka sztuki, kuratorka, doktor nauk humanistycznych w dziedzinie nauki o sztuce (Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk). Absolwentka Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Badań Literackich PAN. Kuratorka Zbiorów Rzeźby w Muzeum Narodowym w Warszawie oraz kuratorka Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego
w Królikarni, oddział MNW. Prowadzi badania nad sztuką początku XX w., środowiskiem artystów polskich we Francji oraz nad sztuką kobiet, ze szczególnym uwzględnieniem rzeźby i rzeźbiarek. W Muzeum Narodowym w Warszawie kieruje projektem naukowo-badawczym "Rzeźbiarki polskie XIX i XX wieku" (2021-2027). Została odznaczona przez Republikę Francji orderem Kawalerki Sztuki i Literatury.

Wykłady dostępne dla osób z trudnościami w poruszaniu się.