You are using Internet Explorer 8 (or older ...)! Therefore:
- this page will probably be displayed incorrectly,
- it's time to update or change your browser! ;)

The English version of the site at the moment has limited content.
To fully use waw4free, go to the Polish version.

Roman Stańczak. Lot // Roman Stańczak. Flight

Roman Stańczak. Lot  // Roman Stańczak. Flight

exhibition
📅 Date: 28 April 2022, Thursday

⏰ Start time: 12:00

📌 Place: Warsaw - Śródmieście dist., Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, pl. Małachowskiego 3 (show on the map)
 share tweet
[for English scroll down]

Roman Stańczak. Lot
otwarcie wystawy: 28.04.2022
daty trwania wystawy: 28.04–3.07.2022 / czwartki – wstęp wolny do Zachęty
kuratorzy: Łukasz Mojsak, Łukasz Ronduda
producent wystawy w Zachęcie: Michał Kubiak
producentka wystawy w Pawilonie Polskim w 2019 roku: Ewa Mielczarek

Rzeźba Romana Stańczaka to prawdziwy samolot wywrócony na drugą stronę w ten sposób, że wnętrze, czyli elementy kokpitu i pokładu oraz siedzenia pasażerów stały się widoczne na zewnątrz, a skrzydła wraz z poszyciem samolotu znalazły się we wnętrzu. Artysta stosował tę samą strategię nicowania w pracach z serii „Misquic” (pierwsza poł. lat 90. XX wieku) wobec przedmiotów codziennego użytku: czajnika, wanny czy meblościanki. Prace te interpretowano w kontekście brutalnej transformacji gospodarczej w Polsce. Późniejszy o trzy dekady wywrócony na nice prywatny luksusowy samolot to figura globalnych nierówności ekonomicznych.
Dla Stańczaka nicowanie oznacza jednak przede wszystkim przechodzenie na „drugą stronę” rzeczywistości i poszukiwanie duchowości w materii, a także ujawnianie paradoksów nowoczesności. „Niemożliwa” zamiana miejsc między wnętrzem samolotu a jego zewnętrzem przywodzi również na myśl nieoczekiwane i niewyobrażalne katastrofy – sytuacje, w których rzeczywistość wywraca się na drugą stronę. To właśnie przyniósł czas od pierwszego pokazu rzeźby w Pawilonie Polskim na Biennale Sztuki w Wenecji w 2019 roku. Pandemia koronawirusa przeorała myślenie o życiu i śmierci, zależnościach między bytami ludzkimi i nieludzkimi, jednostką i społeczeństwem. Na krótko przed nową odsłoną Lotu Rosja rozpoczęła barbarzyńską inwazję na Ukrainę. Na naszych oczach wydarza się niewyobrażalna tragedia ofiar tej wojny, ludzi, którzy tracą życie, zdrowie i własny kraj. Świat wraca do epoki zimnowojennej polaryzacji, ujawniając podszewkę imperialistycznej przemocy.
To już inne czasy, znacznie „ciekawsze”. Na naszych oczach wypełnia się ponuro ironiczne przesłanie tamtej edycji Biennale: „Obyś żył w ciekawych czasach”. „Lot” też nie jest już tą samą rzeźbą, nie tylko dlatego, że każdą jej prezentację poprzedza praca artysty z materią dzieła, nadająca mu ostateczny kształt i inną formę. To nie ta sama rzeźba, ponieważ obrosła w tym czasie nowymi znaczeniami, wpisując się w przemiany, paradoksy i odwrócenia zachodzące u podstaw rzeczywistości. Jej przesłanie uwypukliło się, a ona ukazała w pełni swoją niepokojącą aktualność.
Roman Stańczak (ur. 1969) jest absolwentem słynnej Kowalni, pracowni Grzegorza Kowalskiego na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Kowalski, uczeń Oskara Hansena, wizjonerskiego architekta i twórcy Teorii Formy Otwartej, kształcił w tym samym czasie w swojej pracowni m.in. Katarzynę Kozyrę, Pawła Althamera, Artura Żmijewskiego i Jacka Adamasa. Stańczak zadebiutował w latach 90. XX wieku, a jego prace powstały na marginesie formującego się wówczas nurtu sztuki krytycznej. W latach 1994–1997 prezentował prace na wystawach indywidualnych po czym świadomie zniknął ze sceny artystycznej. Powrócił w 2013 roku. Jak sam przyznaje: „Moje rzeźby mówią o życiu, ale nie pośród przedmiotów, tylko pośród duchów”.

-----

Roman Stańczak. Flight
28 April–3 July 2022
the opening of the exhibition: 28 April
duration of the exhibition: 28 April–3 July 2022 / Thursdays - admission free
curators: Łukasz Mojsak, Łukasz Ronduda
producer of the exhibition at Zachęta: Michał Kubiak
producer of the 2019 exhibition at the Polish Pavilion: Ewa Mielczarek

Roman Stańczak’s sculpture is a real aircraft, turned inside out, so that its interior — elements of the cockpit, on-board equipment and passenger seats — becomes visible on the outside, while the wings and fuselage are inside. The artist applied the same strategy of turning things inside out in his works from the ‘Misquic’ series (in the first half of the 1990s) to everyday objects: a kettle, a bathtub or a wall unit. These works were interpreted in the context of the brutal economic transformation in Poland. Three decades later, the inside-out private luxury aircraft becomes a symbol of global economic inequalities.
For Stańczak, however, turning things inside out means above all crossing to the ‘other side’ of reality and searching for spirituality in matter, as well as revealing the paradoxes of modernity. The ‘impossible’ change of places between the inside of the aircraft and its outside also brings to mind unexpected and unimaginable catastrophes — situations in which reality collapses. This is what we have witnessed since the first presentation of the sculpture at the Polish Pavilion at the 2019 Venice Art Biennale. The coronavirus pandemic has transformed the way we think about life and death, the relationship between human and non-human entities, the individual and society. Shortly before the new iteration of the ‘Flight’ exhibition, Russia launched a barbaric invasion of Ukraine. Before our eyes, an unimaginable tragedy is unfolding for the victims of this war, people who are losing their lives, their health and their country. The world is returning to the era of Cold War polarisation, revealing its imperialist violence underpinning.
These are different times, much more ‘interesting’. The grimly ironic title of the 2019 Biennale, ‘May you live in interesting times’, is becoming reality. ‘Flight’ is also no longer the same sculpture, not only because each display is preceded by the artist’s work with the matter of the piece, giving it a final shape and a different form. It is not the same sculpture because it has acquired new meanings in the meantime, inscribing itself in the transformations, paradoxes and reversals occurring at the foundation of reality. Its message rings even more true today, and the work has clearly shown its disturbing topicality.
Roman Stańczak (born 1969) is a graduate of the famous ‘Kowalnia’, Grzegorz Kowalski’s studio at the Department of Sculpture of the Academy of Fine Arts in Warsaw. Kowalski was a disciple of Oskar Hansen, the visionary architect behind the Open Form Theory. Aside from Stańczak, other students at ‘Kowalnia’ around the same time included Katarzyna Kozyra, Paweł Althamer, Artur Żmijewski and Jacek Adamas. Stańczak made his debut in the 1990s and his works were created on the margins of the then-forming critical art movement. Between 1994 and 1997, he presented his works at solo exhibitions, after which he consciously disappeared from the art scene. He returned in 2013. As he explains, ‘My sculptures speak of life; not among objects, but among spirits.’